Zabytki Gliwic - co warto zobaczyć w stolicy Górnego Śląska?

Zabytki Gliwic - co warto zobaczyć w stolicy Górnego Śląska?
Autor Damian zakrzewski
Damian zakrzewski18.09.2023 | 7 min.

Gliwice to miasto o bogatej historii i wspaniałych zabytkach, które zachwycają swym pięknem i różnorodnością stylów architektonicznych. Od średniowiecznych murów obronnych, przez renesansowe kamienice, aż po współczesne realizacje nowoczesnej architektury - każdy znajdzie tu coś dla siebie. Przyjrzyjmy się bliżej najciekawszym obiektom, które koniecznie trzeba zobaczyć zwiedzając stolicę Górnego Śląska.

Średniowieczne zabytki Gliwic

Kościół Wszystkich Świętych i stare miasto

Sercem średniowiecznych Gliwic jest bez wątpienia gotycki Kościół Wszystkich Świętych z XIV wieku. Jego monumentalna ceglana bryła z charakterystycznymi schodkowymi szczytami góruje nad rynkiem starego miasta. We wnętrzu uwagę zwraca bogate wyposażenie z okresu gotyku, renesansu i baroku. Obok warto zwiedzić pozostałości średniowiecznych murów obronnych i baszt, które niegdyś otaczały gliwicką starówkę.

Baszta św. Mikołaja i mury obronne

Przykładem dobrze zachowanej gliwickiej architektury obronnej jest Baszta św. Mikołaja zbudowana na przełomie XIII i XIV wieku. Posiada kształt kwadratowej, kilkukondygnacyjnej wieży, z charakterystycznymi małymi okienkami strzelniczymi. Baszta stanowi pozostałość po systemie murów, bram i wież obronnych okalających niegdyś miasto.

Ratusz - symbol władzy miejskiej

Na środku rynku wznosi się renesansowy Ratusz z wieżą zegarową. Został zbudowany w latach 1545-1560 i stanowił siedzibę władz miejskich. Obecnie mieści się w nim Oddział Muzeum w Gliwicach. Najcenniejsze zabytki to renesansowa sala rady miejskiej i zegar wieżowy z XVII wieku.

Barokowe i klasycystyczne perełki architektury

Pałac Sołtysów - obecnie siedziba muzeum

Jest to jedna z najwspanialszych rezydencji na Górnym Śląsku. Zbudowany został w XVIII wieku dla gliwickiej rodziny Sołtysów. Elewacje pałacu zdobią liczne rzeźby i detale architektoniczne w stylu barokowym. Obecnie mieści się tu główna siedziba Muzeum w Gliwicach. Warto zobaczyć wystawy poświęcone historii miasta i akcentom śląskim.

Willa Carla Deutscha w stylu historyzmu

Jest to okazała willa miejska wzniesiona w latach 1890-1892 dla przemysłowca Carla Deutscha. Charakteryzuje się eklektyczną architekturą, nawiązującą do stylów historycznych. Szczególnie interesująca jest neogotycka wieża z zegarem oraz zdobienia elewacji inspirowane sztuką islamu.

Kamienice i fontanny na gliwickim rynku

Rynek w Gliwicach otaczają renesansowe i barokowe kamienice z charakterystycznymi szczytami. Niektóre posiadają zdobienia sgraffitowe. Na środku placu znajduje się barokowa Studnia Trytona z XVIII wieku z rzeźbą przedstawiającą mitologicznego Trytona.

Zabytki poprzemysłowe i techniki

Stara Kopalnia - skansen górniczy

To wyjątkowe miejsce poświęcone historii górnictwa na Górnym Śląsku. Znajdują się tu zabytkowe obiekty dawnej kopalni węgla kamiennego - szyb Campi wraz z maszynownią, sortownia, cechownia, stajnie. Można zjechać na poziom 170 metrów pod ziemię.

Radiostacja - arcydzieło modernizmu

Niezwykłą atrakcją jest Radiostacja Gliwice - ukończona w 1935 roku. Stanowi ona arcydzieło architektury modernistycznej zaprojektowane przez inż. Oskara Koniora. Posiada charakterystyczną, wysmukłą wieżę nadawczą w kształcie żelbetowego obelisku.

Huta cynku - dziedzictwo przemysłowe miasta

Gliwice słyną z tradycji przemysłowych, szczególnie hutnictwa. Ich symbolem jest Huta Cynku, założona w 1856 roku. Zachowały się liczne historyczne obiekty fabryczne, w tym dymarka oraz portiernia z modernistycznym neonowym logo.

Miejsca martyrologii i pamięci

Zabytki Gliwic - co warto zobaczyć w stolicy Górnego Śląska?

Obóz koncentracyjny Gleiwitz I

Przypomina o tragicznych wydarzeniach II wojny światowej. Był to jeden z ponad 40 podobozów KL Auschwitz, gdzie w nieludzkich warunkach przetrzymywano tysiące więźniów. Zachowały się fragmenty ogrodzenia, wartowni i baraków.

Pomnik Powstańców Śląskich

Upamiętnia walkę o polskość Górnego Śląska. Monument przedstawia figuralną grupę powstańców spod znaku Rodła - symbolu śląskich powstań. Odsłonięty został w 1983 roku w 60. rocznicę wybuchu III powstania.

Cmentarz Żołnierzy Radzieckich

Miejsce pochówku radzieckich żołnierzy poległych w walkach o Gliwice w 1945 r. Znajduje się na nim pomnik w formie żołnierza ze sztandarem zaprojektowany przez Xawerego Dunikowskiego. Jest symbolem wdzięczności i pamięci.

Sakralna architektura innych wyznań

Kościół ewangelicki Ap. Jakuba Starszego

Świątynia wzniesiona w latach 1788-1790 dla gliwickiej gminy ewangelickiej. Stanowi przykład architektury sakralnej w stylu późnego baroku. Wyróżnia się monumentalną fasadą z parą wież. Obecnie pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego.

Synagoga - centrum kultury żydowskiej

Została zbudowana w latach 1861-1865 dla gliwickiej gminy żydowskiej. Prezentuje style mauretański z elementami neoromańskimi. W czasie II wojny św. hitlerowcy zdewastowali synagogę. Obecnie mieści się w niej siedziba Centrum Edukacji i Kultury Żydowskiej.

Cerkiew św. Mikołaja - prawosławna świątynia

Jest to najstarsza istniejąca cerkiew na Śląsku, wzniesiona w 1828 r. dla społeczności rosyjskiej. Charakteryzuje się klasycystyczną bryłą z dwiema wieżami oraz tradycyjną architekturą cerkiewną wewnątrz świątyni.

Nowoczesne realizacje i tereny rekreacyjne

Hala Widowiskowo-Sportowa Arena Gliwice

Nowoczesny kompleks sportowo-widowiskowy oddany do użytku w 2018 r. Może pomieścić 15 tysięcy widzów. Organizowane są w niej koncerty, wydarzenia sportowe i kulturalne. Obiekt charakteryzuje się ultranowoczesną bryłą.

Park Chopina - miejsce spacerów i wypoczynku

Jeden z największych i najpiękniejszych parków miejskich w Gliwicach. Zajmuje obszar blisko 20 ha, a jego historia sięga XIX wieku. Rosną tu okazałe drzewa, krzewy ozdobne, znajdują się oczka wodne, alejki, place zabaw.

Gliwicka Aleja Gwiazd Sportu

Wyjątkowe miejsce upamiętniające najwybitniejszych gliwickich sportowców. Od 2012 roku na alei znajdują się tablice z odciskami dłoni i stóp zasłużonych sportowców oraz ich sylwetki.

Podsumowanie

Przedstawione powyżej zabytki i atrakcje Gliwic ukazują niezwykłe bogactwo kulturowe i historyczne tego miasta. Od średniowiecznych murów, przez wspaniałe rezydencje, aż po nowoczesną architekturę i tereny rekreacyjne - każdy znajdzie tu coś dla siebie. Zwiedzanie Gliwic to fascynująca podróż przez wieki historii, która pozwoli poznać specyfikę i tożsamość Śląska. Gorąco zachęcam do odwiedzenia stolicy Górnego Śląska i przekonania się na własne oczy, jak wiele skarbów kryje to wyjątkowe miasto.

Najczęściej zadawane pytania

Godziny otwarcia gliwickich atrakcji turystycznych są zróżnicowane. Np. Muzeum w Gliwicach jest czynne od wtorku do piątku w godz. 9-17, w weekendy 10-18. Stara Kopalnia działa codziennie oprócz poniedziałków w godz. 9-17. Warto sprawdzić szczegółowe informacje na stronach internetowych poszczególnych obiektów.

Większość gliwickich zabytków znajduje się w obrębie starego miasta lub w niedalekiej odległości, więc optymalnym rozwiązaniem jest poruszanie się komunikacją miejską. Dogodne jest korzystanie z linii tramwajowych 1, 2, 5 i 11 oraz autobusów linii 20, 21, 33 czy 107.

Warto skorzystać z lokalnych restauracji i kawiarni w samym centrum Gliwic. Smaczne dania regionalne serwują m.in. Restauracja Piwna, Browar Stary Rynek, Śląskie Rancho. Dla słodkości polecamy lodziarnię Rodzina na gliwickim rynku.

Ceny biletów są zróżnicowane. Np. zwiedzanie Muzeum w Gliwicach kosztuje 10-15 zł, wstęp do Starej Kopalni to koszt ok. 25 zł. Radiostacja i Park Chopina są dostępne bezpłatnie. Warto sprawdzać promocje i zniżki dla rodzin z dziećmi.

Wygodne parkingi znajdują się przy ul. Dolnych Wałów, na Placu Piastów, przy ul. Toszeckiej oraz w okolicach rynku. Można również skorzystać z parkingów przy centrach handlowych - Forum, Focus Mall, M1.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Odkryj Piękno Jury Krakowsko-Częstochowskiej: Ciekawe atrakcje, Praktyczne wskazówki, i Najlepsze Trasy
  2. Niezwykły redyk na Buczu - niesamowite zdjęcia z Górek Wielkich
  3. Bielska scena kabaretowa: Krzysztof Daukszewicz w programie Sposób na przetrwanie w Chybiu
  4. Zwiedź Muzeum Gazownictwa w Zabrzu
  5. Ta wiadomość zmieni twoje życie: Niezwykła oferta w Kolejach Śląskich
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Damian zakrzewski
Damian zakrzewski

Hej, jestem Damian, i cieszę się, że możemy razem odkrywać uroki i tajemnice naszego pięknego Śląska. Tutaj na blogu skupiam się na tematyce regionalnej, ponieważ jestem dumny z naszych tradycji, historii i pięknych zakątków. 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły