Poznaj historię Kościoła pw. św. Anny w Tarnowskich Górach

Poznaj historię Kościoła pw. św. Anny w Tarnowskich Górach
Autor Dominika Wiśniewska
Dominika Wiśniewska17.09.2023 | 7 min.

Kościół pw. św. Anny w Tarnowskich Górach to wyjątkowe miejsce z bogatą historią i ciekawą architekturą. Świątynia od ponad dwóch stuleci stanowi centrum życia religijnego i kulturalnego miasta. Poznajmy zatem jej dzieje, zabytkowe elementy wystroju i współczesną działalność.

Historia budowy kościoła św. Anny

Początki budowy w XVIII wieku

Historia kościoła pw. św. Anny sięga XVIII wieku, kiedy to ówczesny proboszcz parafii Wniebowzięcia NMP, ks. Jan Alojzy Ficek, podjął starania o budowę nowej świątyni w Tarnowskich Górach. W 1721 roku położono kamień węgielny pod budowę okazałej barokowej bazyliki, według projektu architekta Michaela Kauffmanna. Prace przebiegały etapami i były finansowane m.in. przez bogate rodziny mieszczańskie. Do 1726 roku ukończono prezbiterium i zakrystię.

Kontynuacja prac w XIX wieku

W XIX wieku budowa świątyni ponownie nabrała tempa. W latach 1854-1856 dobudowano nawy boczne wraz z wieżą od strony północnej. Pracami kierował ówczesny proboszcz ks. Jan Nepomucen Opic. Wieża otrzymała neogotycki hełm zaprojektowany przez Karola Mertschinga. W 1877 roku dobudowano wieżę południową. Świątynia stopniowo nabierała monumentalnego, bazylikowego kształtu.

Ukończenie budowy na przełomie wieków

Ukończenie budowy nastąpiło na przełomie XIX i XX wieku, za czasów proboszcza ks. Pawła Kuczka. W latach 1898-1900 wzniesiono monumentalną fasadę według projektu berlińskiego architekta Maxa Schmidta. Jej dominantą jest potężny fronton zwieńczony posągami św. Piotra i Pawła. Tym samym po blisko 180 latach zakończono budowę okazałej świątyni w stylu późnego baroku.

Architektura i wystrój wnętrza świątyni

Styl barokowy kościoła

Kościół pw. św. Anny reprezentuje styl dojrzałego baroku. Jest to świątynia bazylikowa, trójnawowa, z transeptem i półkolistym prezbiterium. We wnętrzu zwracają uwagę monumentalne filary z pilastrami w porządku jońskim, podtrzymujące sklepienie kolebkowe z lunetami. Ściany naw ozdabiają pilastry korynckie. Całość sprawia okazałe wrażenie i odpowiada ideom barokowej architektury sakralnej.

Ołtarze i ambona

Wnętrze kościoła zdobi bogaty wystrój rzeźbiarski. W prezbiterium znajduje się manierystyczny ołtarz główny z ok. 1630 r. z obrazem patronki świątyni. W nawach bocznych wyróżniają się dwa barokowe ołtarze boczne z XVIII w. Ambona w kształcie łodzi z 1705 r. jest dziełem rzeźbiarza J.G. Leygeba. Figury ewangelistów symbolizują szerzenie słowa Bożego.

Witraże i polichromie

Wnętrze ozdabiają liczne witraże z XIX i XX wieku przedstawiające m.in. patronów świątyni. W prezbiterium zwraca uwagę neobarokowa polichromia z 1911 r. z motywem chwały św. Anny. Stanowi ona cenny przykład malarstwa sakralnego z przełomu epok. Całość wystroju oddaje bogactwo form artystycznych świątyni.

Dzieje parafii i kult św. Anny

Powstanie parafii w XVIII wieku

Parafia pw. św. Anny erygowana została w 1726 r. po ukończeniu prezbiterium nowego kościoła. Od tego momentu rozpoczyna się samodzielna działalność duszpasterska na tym terenie. Wcześniej obszar ten podlegał parafii Wniebowzięcia NMP. Nowa parafia objęła część wiernych z rozwijającej się dzielnicy miasta.

Rozwój kultu św. Anny

Tarnowskie Góry stały się ważnym ośrodkiem kultu św. Anny. Święta czczona była jako patronka matek, rodzin i górników. W 1738 r. erygowano Bractwo św. Anny. W świątyni znajdował się cudami słynący obraz świętej. Dzień odpustu - 26 lipca - był okazją do licznych pielgrzymek. Kult ten przyczynił się do rozwoju parafii.

Działalność duszpasterska i charytatywna

Proboszczowie i wikariusze parafii prowadzili szeroką działalność duszpasterską i charytatywną. Oprócz posługi sakramentalnej i głoszenia Słowa Bożego, organizowali akcje charytatywne, a także krzewili trzeźwość i wstrzemięźliwość. Przy parafii istniało Bractwo Trzeźwości i chór. Działały też szkoły i przytułki dla ubogich.

Sanktuarium Matki Bożej Uzdrowienie Chorych

Poznaj historię Kościoła pw. św. Anny w Tarnowskich Górach

Historia cudownego obrazu

W 1891 r. profesor gimnazjum Paul Muth przekazał parafii obraz Matki Bożej Uzdrowienie Chorych. Według tradycji pochodził on z klasztoru Bożogrobców w Miechowie. W 1894 r. obraz został uroczyście przeniesiony do bocznej kaplicy, gdzie wystawiono go do publicznej czci.

Nadanie tytułu sanktuarium

W 1931 r. obraz Matki Bożej Uzdrowienie Chorych koronowano papieskimi koronami. Zaczęły mnożyć się świadectwa cudownych uzdrowień za sprawą Matki Bożej. W 1967 r. kard. Stefan Wyszyński nadał kościołowi tytuł Sanktuarium Matki Bożej Uzdrowienie Chorych, czyniąc to miejsce celem licznych pielgrzymek.

Pielgrzymki wiernych

Sanktuarium Matki Bożej Uzdrowienie Chorych stało się ważnym celem pielgrzymek. Co roku 26 lipca przybywają tu tysiące wiernych, aby prosić Maryję o wstawiennictwo w chorobach. Odpust ten należy do największych uroczystości religijnych w regionie. Liczne wota świadczą o doznanych łaskach.

Zabytkowe organy i koncerty organowe

Organy Hildebrandta z XVIII wieku

Wielką dumą kościoła są zabytkowe organy z 1726 r. Wykonał je słynny śląski organmistrz Michael Engler według projektu Johanna Gottfrieda Hildebrandta. Mają one 26 głosów rozdzielonych na 3 klawiatury i pedał. Zachowały niemal oryginalne brzmienie barokowego instrumentu.

Renowacja organów w XX wieku

W latach 60. XX w. organy przeszły generalny remont w pracowni organmistrzowskiej Zygmunta Kamińskiego z Warszawy. Oczyszczono mechanikę i piszczałki, nie zmieniając barokowego charakteru instrumentu. Dzięki temu nadal służą wiernym, ubogacając liturgię i koncerty.

Cykliczne koncerty organowe

Od lat 90. XX w. w kościele odbywają się coroczne koncerty organowe, na których występują wybitni organiści polscy i zagraniczni. Cykl "Muzyka w bazylice św. Anny" przyciąga melomanów z całego regionu, stanowiąc istotne wydarzenie kulturalne.

Współczesne wydarzenia i aktywności

Remonty i konserwacje

W ostatnich dekadach przeprowadzono w świątyni wiele prac konserwatorskich i remontowych. Odnowiono m.in. elewację zewnętrzną, dachy, tynki wewnętrzne, a także część zabytkowego wystroju. Prace te miały na celu zachowanie dziedzictwa dla przyszłych pokoleń.

Wydarzenia kulturalne i patriotyczne

Poza funkcją sakralną, kościół stanowi ważne centrum wydarzeń kulturalnych i patriotycznych miasta. Organizowane są tu koncerty, wystawy, montaże słowno-muzyczne. Odbywają się uroczystości państwowe i regionalne. Świątynia łączy tradycję z nowoczesnością.

Działalność duszpasterska i charytatywna

Przy parafii aktywnie działają liczne grupy i wspólnoty. Prowadzona jest szeroka działalność charytatywna, katechetyczna i formacyjna. Parafia organizuje pielgrzymki, rekolekcje, spotkania dla seniorów i młodzieży. Tym samym kontynuowana jest wielowiekowa tradycja posługi duszpasterskiej.

Podsumowanie

Kościół pw. św. Anny w Tarnowskich Górach to wyjątkowe miejsce o bogatej przeszłości i inspirującej teraźniejszości. Jego dzieje sięgają XVIII wieku, kiedy rozpoczęto budowę okazałej świątyni w stylu dojrzałego baroku. Przez wieki kościół był świadkiem ważnych wydarzeń historycznych i centrum życia religijnego miasta. Do dzisiaj przyciąga wiernych i turystów swoją monumentalną architekturą, zabytkowym wystrojem i sanktuarium Matki Bożej. Nadal pełni rolę aktywnej parafii, a także ośrodka kultury i tradycji. Dumni możemy być z tego dziedzictwa i miejmy nadzieję, że kościół pw. św. Anny jeszcze długo będzie służył mieszkańcom Tarnowskich Gór i gościom.

Najczęściej zadawane pytania

Budowę rozpoczęto w 1721 roku, kiedy położono kamień węgielny. Pierwszy etap prac trwał do 1726 r. i objął wzniesienie prezbiterium i zakrystii.

W XIX wieku dobudowano nawy boczne i północną wieżę, nadając świątyni bazylikalny kształt. Później dobudowano południową wieżę i ukończono monumentalną fasadę zachodnią.

Witraże w kościele przedstawiają sceny z życia patronów świątyni - św. Anny i św. Joachima oraz innych świętych. Najstarsze witraże pochodzą z XIX wieku.

W 1931 roku obraz Matki Bożej Uzdrowienie Chorych został uroczyście ukoronowany papieskimi koronami, co dało początek kultowi cudownego wizerunku.

Bazylika jest miejscem koncertów organowych i innych wydarzeń kulturalnych. Można tu zwiedzić zabytkowe organy barokowe lub podziwiać architekturę i wystrój wnętrza.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Odkryj Piękno Jury Krakowsko-Częstochowskiej: Ciekawe atrakcje, Praktyczne wskazówki, i Najlepsze Trasy
  2. Trening przed meczem z Pogonią na Tarczyńskiej Arenie
  3. Zwiedź Muzeum Gazownictwa w Zabrzu
  4. Poznaj historię Twierdzy Srebrnogórskiej - dawnej pruskiej twierdzy
  5. Patryk klimala podsumowuje drugi sparing.RequestMethod.ACT10.4
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Dominika Wiśniewska
Dominika Wiśniewska

Kocham historię i kulturę Śląska. Na blogu opisuję tradycje, kuchnię, gwarę i zabytki regionu. Dzielę się rodzinnymi przepisami na śląskie kołocze i rolady. Opowiadam o industrialnym krajobrazie i starych kopalniach. Polecam najciekawsze trasy turystyczne i opisuję lokalne wydarzenia kulturalne. Przybliżam sylwetki wielkich Ślązaków. Jestem dumna ze śląskiego etosu pracy.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły