Poznaj historię i architekturę Rynku w Cieszynie

Poznaj historię i architekturę Rynku w Cieszynie
Autor Hubert Tomaszewski
Hubert Tomaszewski23.09.2023 | 8 min.

Rynki od wieków stanowiły centrum życia miast i wsi. Te wyjątkowe miejsca skupiały nie tylko handel i usługi, ale też życie społeczne i kulturalne mieszkańców. Jednym z takich wyjątkowych rynków jest malowniczy Rynek w Cieszynie, którego bogata historia i niezwykła architektura przyciągają turystów z całej Polski. Przesiąknięty klimatem minionych epok, pełen zabytkowych kamieniczek i stylowych kawiarni, Rynek w Cieszynie ma wiele do zaoferowania zarówno miłośnikom historii, jak i współczesnych atrakcji.

Historia i pochodzenie nazwy Rynku w Cieszynie

Pierwsze wzmianki o Rynku w Cieszynie

Rynek w Cieszynie istniał już w średniowieczu, kiedy to w XIII wieku Cieszyn uzyskał prawa miejskie. Wtedy wokół rynku zaczęła rozwijać się zabudowa mieszczańska. Najstarsza wzmianka pisana na temat Rynku w Cieszynie pochodzi z 1457 roku, kiedy to wymieniony jest w przywileju lokacyjnym nadanym miastu przez księcia Przemysława I Noszaka. Znaczenie Rynku jako centrum handlowego potwierdzają też późniejsze zapiski z XV i XVI wieku.

Kształtowanie się Rynku na przestrzeni wieków

Przez stulecia Rynek w Cieszynie zmieniał swój kształt i charakter. W średniowieczu i epoce nowożytnej miał formę wydłużonego prostokąta, a jego powierzchnia była mniejsza niż obecnie. Przez rynek przepływała rzeczka, a wokół niego koncentrowało się życie kupieckie i rzemieślnicze. W XIX wieku, gdy Cieszyn był już pod panowaniem Austriaków, Rynek znacząco powiększono, nadając mu regularny, symetryczny kształt. Wybrukowano całą jego powierzchnię, a pośrodku stanęła studnia z fontanną.

Znaczenie i historia nazwy "Rynek"

Słowo "rynek" wywodzi się od staropolskiego terminu "ryněk", oznaczającego handel i miejsce targowe. W tradycyjnych miastach rynek stanowił serce osady - tu odbywał się handel, tu koncentrowało się życie społeczne. Podobnie było w przypadku Rynku w Cieszynie, który przez wieki pełnił funkcję głównego placu targowego i handlowego, a z czasem także reprezentacyjnego centrum miasta.

Architektura i zabytki Rynku w Cieszynie

Najcenniejsze zabytkowe kamienice przy Rynku

Wokół Rynku w Cieszynie zachowało się wiele cennych zabytkowych kamienic o unikalnych walorach architektonicznych. Do najcenniejszych należą: Kamienica Praschmajerowska z charakterystyczną attyką w formie balustrady, Kamienica "Pod Trzema Braćmi" z renesansowym portalem, a także Kamienica Ceklarza zdobiona sgraffitami i Kamienica "Pod Gwiazdą" z barokową elewacją.

Styl i detale architektoniczne kamienic

Kamienice przy Rynku Cieszyńskim reprezentują różne style architektoniczne. Część z nich ma średniowieczny, gotycki rodowód, inne powstały w stylu renesansowym lub barokowym. Elewacje budynków zdobią liczne detale takie jak: ostrołukowe portale, piszczelowe podcienia, sterczyny, sgraffita czy kute balkony. Kamienice tworzą spójną pierzeję wokół Rynku, choć każda z nich ma niepowtarzalny wygląd i charakter.

Znane postacie historyczne związane z kamienicami

Wiele zabytkowych kamienic przy Rynku w Cieszynie łączy się z ważnymi postaciami z historii miasta. W Kamienicy Cieszyniankiej mieszkał polski poeta Adam Asnyk, a w Kamienicy Praschmajerowskiej - cieszyński drukarz i wydawca Karol Prochaska. Kamienica "Pod Trzema Braćmi" była własnością bogatej rodziny kupieckiej Larisch-Mönnichów. Te i inne osoby na trwałe zapisały się w dziejach Rynku.

Układ urbanistyczny i instytucje przy Rynku Cieszynie

Rozmieszczenie ulic i placów przy Rynku

Rynek w Cieszynie otaczają ulice: Głęboka, Stary Targ, Mennicza i Ratuszowa. Przylegają do niego dwa mniejsze place - Plac Żołnierza Polskiego oraz Plac Teatralny z budynkiem Teatru im. Adama Mickiewicza. Dzięki takiemu układowi Rynek stanowi centralny punkt, wokół którego koncentrują się piesze szlaki komunikacyjne w mieście.

Ważne instytucje wokół Rynku dawniej i dziś

Przy Rynku w Cieszynie znajdują się istotne instytucje miejskie. Wśród nich są m.in.: dawny Ratusz, obecnie Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Dawna Sień Targowa, Kamienica Larischów z policją oraz budynki Sądu Rejonowego i ZUS. W przeszłości przy Rynku miały siedzibę cechy rzemieślnicze, kantor bankowy, poczta czy kasyno mieszczańskie.

Funkcje handlowe, rozrywkowe i kulturalne Rynku

Choć Rynek w Cieszynie stracił dawniej dominującą funkcję handlową, nadal tętni życiem. Znajdują się tu liczne restauracje, kawiarnie, puby, a także sklepy z pamiątkami. Odbywają się tu imprezy kulturalne, jarmarki, koncerty i spektakle teatralne. Centrum Informacji Turystycznej przyciąga gości z całej Polski.

Wydarzenia historyczne na Rynku w Cieszynie

Poznaj historię i architekturę Rynku w Cieszynie

Istotne wydarzenia polityczne na przestrzeni dziejów

Przez stulecia Rynek był świadkiem najważniejszych wydarzeń w dziejach Cieszyna. Odbywały się tu wiece ludności, ceremonie wręczania przywilejów miejskich, a za czasów zaborów - patriotyczne manifestacje. W 1920 roku na Rynku odczytano Akt Zjednoczenia Śląska Cieszyńskiego z Polską.

Targi, festyny i uroczystości na Rynku

Rynek w Cieszynie regularnie gościł targi i festyny, na których handlowano towarami i produktami regionalnymi. Odbywały się tu uroczystości kościelne, miejskie i cechowe, a także egzekucje przestępców. Kolorowy klimat tych wydarzeń utrwalają historyczne ryciny i obrazy.

Rynki jako miejsce spotkań i manifestacji

Jako główny plac miejski, Rynek w Cieszynie był tradycyjnym miejscem spotkań, wieców i manifestacji mieszkańców. Pełnił funkcję swoistego forum publicznego, na którym debatowano i protestowano. Świadczą o tym archiwalne zdjęcia z licznych zgromadzeń na przestrzeni XX wieku.

Legendy i ciekawostki dotyczące Rynku w Cieszynie

Ludowe podania i legendy związane z Rynkiem

Z Rynkiem w Cieszynie wiążą się różne miejskie legendy. Jedna z nich mówi o tzw. kamiennych płaczkach, czyli rzeźbach zdobiących kamienice, które o północy ożywają i opłakują dawną świetność miasta. Inna legenda opowiada o skarbach ukrytych pod ziemią przez Szwedów.

Niezwykłe obiekty i detale architektoniczne

Wśród ciekawostek architektonicznych na Rynku można wymienić: najwęższą kamienicę w Cieszynie o szerokości 2,7 m, tzw. "Dom pod wężem" z wyrzeźbionym gadzie na portalu czy pamiątkową mozaikę "Kto ty jesteś" upamiętniającą cieszyńskiego poety Bogdana Trojaka.

Ciekawostki historyczne na temat Rynku

Nie brakuje też historycznych ciekawostek dotyczących samego Rynku. W jego centralnym punkcie znajdowała się niegdyś waga miejska, a także pręgierz, słup hańby i szubienica. W 1809 roku przez Rynek przemaszerowały wojska napoleońskie. Z kolei w 1875 roku zbudowano tu pierwszą w Cieszynie linię tramwaju konnego.

Współczesne oblicze Rynku w Cieszynie

Znaczenie Rynku dziś

Choć Rynek utracił dawną funkcję handlową, nadal stanowi serce Cieszyna. Jest miejscem spotkań mieszkańców, turystów i studentów. Stanowi też ważny węzeł komunikacyjny. Wciąż skupiają się tu liczne instytucje, restauracje i sklepy. To także przestrzeń dla kultury - odbywają się tu koncerty, spektakle, festyny.

Imprezy kulturalne i rozrywkowe na Rynku

Wśród licznych imprez organizowanych dziś na Rynku są m.in.: Jarmark Cieszyński, Juwenalia, Dni Cieszyna, festiwal filmowy Ale Kino!, występy artystów ulicznych oraz koncerty. Tętni tu wtedy życie, a licznie przybywający mieszkańcy i turyści podziwiają urok tego wyjątkowego miejsca.

Perspektywy rozwoju i zmiany na Rynku

Władze Cieszyna dbają o zachowanie historycznego charakteru Rynku, prowadząc renowacje kamieniczek i bruku oraz chroniąc zabytkową fontannę. Nadal jednak poszukuje się sposobów ożywienia Rynku i przyciągnięcia gości. Być może w przyszłości Rynek zyska nowe funkcje rozrywkowe lub rekreacyjne, które wpiszą się w jego niepowtarzalny klimat.

Podsumowanie

Przechadzając się po Rynku w Cieszynie, mamy okazję cofnąć się w czasie i poznać burzliwe dzieje tego wyjątkowego miejsca. Od średniowiecza aż po czasy współczesne Rynek stanowił centrum życia społecznego, gospodarczego i kulturalnego miasta. Jego zabytkowa architektura, pełna unikalnych detali, oraz liczne legendy tworzą niezwykły klimat. Dziś Rynek nadal tętni życiem, a organizowane tu wydarzenia przyciągają rzesze mieszkańców i turystów. Z pewnością jest to miejsce, które warto odwiedzić, aby poczuć prawdziwego ducha Cieszyna.

Najczęściej zadawane pytania

Na Rynku warto zobaczyć przede wszystkim zabytkowe kamieniczki o różnych stylach architektonicznych, fontannę pośrodku placu, a także otaczające Rynek instytucje - dawną Sień Targową, Ratusz oraz Kamienicę Larischów.

Na Rynku regularnie organizowane są liczne imprezy, m.in. Jarmark Cieszyński, Juwenalia, Dni Cieszyna oraz festiwale, koncerty i spektakle teatralne. Warto śledzić kalendarz wydarzeń, aby niczego nie przegapić.

Wokół Rynku znajduje się wiele restauracji i kawiarni serwujących dania kuchni polskiej i regionalnej. Polecane miejsca to m.in. Restaurant Albrecht, Fanaberia Cafe czy Pizzeria Vesuvio.

Z Rynkiem wiążą się m.in. legendy o kamiennych płaczkach, skarbach ukrytych przez Szwedów pod ziemią, a także o niezwykłych właściwościach wody ze studni znajdującej się niegdyś na Rynku.

Więcej informacji o historii i atrakcjach Rynku można znaleźć m.in. w Centrum Informacji Turystycznej w Cieszynie, w lokalnych publikacjach oraz w Internecie, np. na stronie www.cieszyn.pl.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Odkryj Piękno Jury Krakowsko-Częstochowskiej: Ciekawe atrakcje, Praktyczne wskazówki, i Najlepsze Trasy
  2. Trening przed meczem z Pogonią na Tarczyńskiej Arenie
  3. Zwiedź Muzeum Gazownictwa w Zabrzu
  4. Poznaj historię Twierdzy Srebrnogórskiej - dawnej pruskiej twierdzy
  5. Patryk klimala podsumowuje drugi sparing.RequestMethod.ACT10.4
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Hubert Tomaszewski
Hubert Tomaszewski

Interesuję się dziejami Górnego Śląska. Na blogu przedstawiam zabytki, opowiadam legendy i prezentuję ludowe stroje. Dzielę się pasją do industrialnej architektury i nowoczesnych technologii. Opowiadam o potrawach kuchni śląskiej i tutejszym folklorze. Polecam trasy rowerowe i piesze poBeskidach. Jestem dumny z gospodarczych osiągnięć regionu.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły